در دهه شش ام قرن گذشته میلادی موضوع استراتژی که پس از جنگ جهانی دوم توسط نظامیان آمریکا مورد بازتدوین قرار گرفته بود، وارد متون اقتصادی و مدیریتی شد. در واقع تا حدود ۳۰ سال چیزی که از استراتژی وجود داشت در برنامه ریزی استراتژیک خلاصه می شد و لکن پس از سال ۱۹۹۰ گری هامل، نظريه پرداز انقلابي استراتژيست استدلال كرد كه استراتژي چيزي فراي برنامه است. با ادامه اين تحول مفهومي صبغه خلق استراتژي Strategy making ماهيت مفهومي تر و توصيفي تري پيدا كرد. جايي كه قبلاً حالت تحليلي تر و تجويزي داشت. اساساً نگاه ها به استراتژي از حالت فرآيندي خارج شد و چيزي كه امروز ما به عنوان "تفكر استراتژيك" مي شنويم محصول اين تحول مفهومي است.

البته نظريه پردازان متاخرتر موضوع "برنامه ريزي استراتژيك" رو نه رقيب "تفكر استراتژيك" كه مكمل آن مي دانند. به عبارت ديگر حوزه اصلي كار در تفكر استراتژيك "خلق استراتژي" و حوزه كار ديگري "عملياتي كردن استراتژي" در قالب برنامه ريزي است. و لذا امروزه اين دو نگرش در دو سر مكاتب ده گانه استراتژي كه از تدوين استراتژي آغاز و به توصيف استراتژي ختم مي شود، قرار دارند.

نكته آنكه در تفكر استراژيك "تفكر واگرا" يا همان "خلاقيت" در متن و "تفكر همگرا" يا "تحليل" در حاشيه قرار دارد. نه اينكه از ابزارها و متدولوژي هاي تحليل بهره نمي برد، نه، بلكه خلق استراتژي را محصول سنتز اين دو نوع تفكر با مركزيت خلاقيت و معطوف به فرصت ها مي داند.

خلاصه آنكه يك برنامه ريز، استراتژيست نيست. حتي بالاتر يك تحليل گر نيز به همين ترتيب. استراتژيست مانند يك هنرمند است كه به خلق يك سمفوني مي پردازد. با اين تفاوت كه صداي ساز استراتژيست ها عموماً بعداً در مي آيد!

اين جوري است كه برخي آدم ها، غوره نخورده مي خواهند مويز شوند. بماند كه در قواي تحليلي آنها هم شك و ترديد است؛ اما پيش كش؛ مي خواهند استراتژيست هم باشند. رو همين حساب، وقتي ذهن خلاقيتش رو از دست داد، كم كم قواي تحليلش هم آب ميره. بعد در فهم ظهور پارادايم جديد كه هيچ، در درك قواعد پارادايم نوظهور هم مي مونه. آفت بعدي اين ميشه كه دكترين ها رو عوضي انتخاب مي كنه. بعد اوضاع شير تو شير ميشه، بعد كاسه چه كنم دست مي گيره كه چطور شد كه اين طور شد؟! بعد خشن ميشه، كمي بعد سرخورده ميشه و احتمالاً در نهايت وا ميره.

اولين نشانه (و نه علت) فراگرد فوق هم اينه كه مشتي اهريمن به جاي اينكه به ذهن و قلب دوستان خط بدهند اونو خط خطي مي كنند؛ طبعاً خطوط قاطي پاتي ميشه. يعني از موضوعات اصلي ذهن اونها دور ميشه و كساني و خطوطي اونها رو درگير مي كنه كه اصلاً ارزشش رو نداره. اون موقع اون جاهايي رو كه بايد بزنن نمي زنند و اون جاهايي رو كه نبايد مي زنند. در سايه اين انحراف ذهن و قلب، اونهايي كه بايد از فضا سوء استفاده خودشون رو بكنند به ريش همه مي خندند و مسرور از استراتژي خودشون! (كه دست بر قضا آگاهانه و موفقيت آميز طراحي شده!) به پيش مي تازند. دعاشون هم اينه كه "شيطانا! اشغل الاحمقين بالاحمقين و جعلنا من بينهم غالبين!"

دنيا جديد، پيچيدگي هاي خودش رو داره پس فهم و نبوغ خودش رو هم طلب مي كنه. پس اگر كسي مرد اين بازي نيست بشينه كنار تا ازش كولي نگيرند و ندوشنش.

دیروز در بزرگداشت پرویز مشکاتیان، خواننده محبوبم "همایون شجریان" حضور داشت و علی رغم اینکه سرما خورده بود چند خطی هم خواند. برنامه خیلی خوبی بود که به همت بچه های انجمن اسلامی برگزار می شد. من با وجود اینکه کار داشتم به خاطر همایون رفتم تو برنامه. جداً عجب صدایی داره این جوون. مطمئنم در آینده از او بیشتر خواهیم شنید. شک ندارم او از پدر هم فراتر خواهد رفت...

پ.ن:

معروفه که می گن تا سالها پس از مرگ سلیمان نبی و تا زمانی که بر فراز کوه بر عصای خویش تکیه زده بود نظم امور جک و جونورهای رعیتش برقرار بود و از ترس جنازه سلیمون هم کارهاشونو درست و حسابی انجام می دادند

نمی دونم چرا بعضی ها همه چی رو چپکی می فهمند! مثلاً همين موضوع جنگ رواني! تا اونجا كه ما فهميديم يعني ابزاري براي تسخير فكر طرف مقابل تا به صورت نرمي رفتار اونها رو طوري كه خودتون دوست داريد تغيير بديد! منتها من موندم بعضي مدعيان جديد اين حوزه يك جوري حرف مي زنند كه جر و لج طرف مقابل در مياد و كار چپ اندر چپ مي افته! يعني ميان ابروشو درست كنند مي زنند چشمش رو هم كور مي كنند! چنان طرف مقابل رو عصباني مي كنند كه نه تنها اثر دلخواه رو نمي گذاره بلكه اثر معكوسش طرف رو مي بره تو موضع مقابله و عكس العمل و اون وقت از سر كينه تا دهان معظم رو مورد عنايت قرار نده ول كن معامله نيست! در اين صورت تنها به اين هوشمند بايد گفت: آفرين به هوشت!

---------------------------------------------------------------------------------------------------

پ.ن: يك جمله حكيمانه ديدم به اين مضمون: "دوستان مي آيند و مي روند اما اين دشمنان هستند كه انباشته مي شوند"

پ.ن.۲: این رو واسه خودتون می گم. حرف گوش کنید. من بد شما رو نمی خوام.

موضوع بحث هاي اخلاق اخير حاج آقا مجتبي تهراني بحث تقواست و خاصه رابطه اون با عاقبت انديشي. چهارشنبه شبها مثل همیشه. خیابون ایران. مدرسه نور. ساعت ۷ سخنرانی شروع میشه.

تو وبلاگ یکی از بچه های اونوری نوشته بود:

"به یک آدم شوتی می‌گن USA مخفف چیه؟

میگه: مخفف، یوم الله سیزده آبان!"

جالب بود. امروز یکی از رفقای قدیمی پیامک داد: "دانشجوی خط امام بر تو درود بر تو سلام"

این موضوع نخبگی هم چالش برانگیز شده. اگه یک آدم معمولی خودش رو معمولی بدونه خوب طبعاً اشكلي نداره. حتي اگه يك نخبه هم خودشو نخبه بدونه باز هم بلا اشكاله. البته موارد زيادي رو ديدم كه در واقع خيلي نخبه اند واي نتونستند استعدادهاي خداداديشون رو كشف كنند و از خودشون تصور يك پخمه رو دارند.

ولي بدترين حالت ماجرا اونيه كه يارو پخمه است و خودش رو نخبه مي دونه و به خودش و بقيه آسيب مي رسونه كه خدا ان شاء الله آدم رو گرفتار يك همچين موجوداتي نكنه چونكه علاوه بر يك "خود دروغي" دچار يك توهم مزمن هم هستند كه اگر علاج نشه جداً خطرآفرينه. ان شاء الله خدا همه مريض هاي اسلام را شفاي عاجل دهد.

حالا اگه يك نخبه بخواد نخبه ها رو Test كنه بد نيست. حتي اگه همون نخبه بخواد پخمه ها رو Rank كنه بازم خيلي بد نيست. بدترين حالت و فاجعه اونجاست كه يك پخمه بخواد نخبه ها رو Qualify كنه! خدا آخر و عاقبت همه ما رو به خير كنه. اختلاف پخمگي و نخبگي براي اين دوستان حداكثر در حد مپ =(پخمگي- نخبگي) است. يعني با يك فانكشن(مپ) هومومورفيك ميشه اين ترتیب مساله رو داد.

خورشید تو خوابه چشماشو بسته

شب پشت شیشه بیدار نشسته

ماهی تنگ بلور دریارو خواب می بینه
گل خشكیده دشت ابرا رو خواب می بینه

جغد شب با شیونش داره آواز می خونه
میگه خوبی می میره اما زشتی می مونه

گریه کن ای ابر پیر
لاله ها مردن تو کویر
خسته ام از این شب ها
کی میاد فردا

ستاره کوره
شب مثل گوره
شهر سپیده
از اینجا دوره

ماهی تنگ بلور دریارو خواب می بینه
گل خشكیده دشت ابرا رو خواب می بینه

جغد شب با شیونش داره آواز می خونه
میگه خوبی می میره اما زشتی می مونه

گریه کن ای ابر پیر
لاله ها مردن تو کویر
خسته ام از این شب ها
کی میاد فردا